De CSRD rapportage is het concrete gevolg van de CSRD-wetgeving: organisaties moeten gestructureerd en controleerbaar rapporteren over duurzaamheid, risico’s en kansen. Waar het bij veel ondernemers begint met de vraag “wat betekent CSRD eigenlijk?” (uitgelegd in het artikel over de CSRD betekenis), gaat het hier een stap verder: wat moet je daadwerkelijk rapporteren, in welke vorm en volgens welke regels?
CSRD rapportage is de verplichte duurzaamheidsrapportage onder de Corporate Sustainability Reporting Directive, waarbij organisaties volgens ESRS-standaarden rapporteren over impact, risico’s, kansen en de waardeketen, met externe assurance.
In dit artikel zoomen we volledig in op de inhoud en uitvoering van CSRD-rapportage: van verplichte onderdelen en ESRS-structuur tot data, ketenuitvraag en assurance.
Wat is CSRD rapportage?
CSRD rapportage is de verplichte duurzaamheidsrapportage die bedrijven moeten opnemen in hun (bestuurs)verslag, opgesteld volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). De rapportage moet:
- inhoudelijk volledig zijn (alle materiële thema’s),
- gebaseerd zijn op meetbare data,
- inzicht geven in beleid, doelen en voortgang,
- én controleerbaar zijn door een externe partij (assurance).
Belangrijk verschil met eerdere ESG-rapporten:
CSRD rapportage is geen vrijwillig duurzaamheidsverslag, maar een wettelijk onderdeel van de jaarverslaggeving.
Waar komt CSRD rapportage in het jaarverslag?
CSRD schrijft voor dat duurzaamheidsinformatie:
- onderdeel is van het bestuursverslag (of daarmee samenhangt),
- volgens vaste structuur wordt gepresenteerd,
- digitaal leesbaar en vergelijkbaar moet zijn (XHTML / tagging volgt).
Dat betekent dat duurzaamheid niet langer “naast” finance staat, maar integraal onderdeel wordt van de formele verslaggeving.
>Praktisch gevolg: finance, risk, legal en sustainability moeten samenwerken.
Wat moet je rapporteren onder CSRD?
De inhoud van CSRD rapportage wordt bepaald door de ESRS-standaarden. Deze bestaan grofweg uit drie lagen:
1. Algemene rapportage-eisen (ESRS 1 & 2)
Iedere CSRD-plichtige organisatie moet rapporteren over:
>>> Governance
- rol van bestuur en directie bij duurzaamheid,
- toezicht, verantwoordelijkheden en besluitvorming,
- integratie van ESG in strategie en risicomanagement.
>>> Strategie
- hoe duurzaamheid invloed heeft op je businessmodel,
- korte, middellange en lange termijn impact,
- weerbaarheid van je strategie tegen ESG-risico’s.
>>> Beleid & doelstellingen
- bestaand beleid (of waarom dit ontbreekt),
- concrete doelen en KPI’s,
- voortgang en meetmethodes.
>>> Dubbele materialiteit
- onderbouwing van welke thema’s materieel zijn,
- impact op mens/milieu én financiële impact op de organisatie.
Let op: Zonder goede materialiteitsanalyse is je CSRD rapportage onvolledig.
2. Thematische rapportage (E, S en G)
Je rapporteert alleen over de thema’s die materieel zijn, maar wél volgens vaste ESRS-structuren.
Environment (E)
Mogelijke onderwerpen:
- klimaatverandering (o.a. emissies, transitieplannen),
- water- en mariene hulpbronnen,
- vervuiling,
- biodiversiteit,
- circulariteit en grondstoffengebruik.
Social (S)
Onder meer:
- eigen medewerkers (arbeidsvoorwaarden, veiligheid),
- werknemers in de waardeketen,
- lokale gemeenschappen,
- klanten en eindgebruikers.
Governance (G)
Bijvoorbeeld:
- ethisch zakendoen,
- corruptie en omkoping,
- klachtenmechanismen,
- compliance en interne controles.
> Je hoeft niet alles te rapporteren, maar alles wat materieel is moet volledig.
3. Waardeketenrapportage (cruciaal onderdeel)
Een van de grootste veranderingen in CSRD rapportage is de focus op de waardeketen.
Je rapporteert niet alleen over:
- je eigen activiteiten,
maar ook over:
- leveranciers,
- logistiek,
- uitbesteding,
- gebruiksfase van producten/diensten,
- en (waar relevant) end-of-life.
Wat betekent dit praktisch?
- Dataverzoeken richting leveranciers worden normaal
- Scope 3-emissies en sociale risico’s worden belangrijk
- Mkb’ers krijgen CSRD-vragen, ook zonder rapportageplicht
>>> CSRD rapportage werkt dus door in de hele keten.
Hoe bepaal je wat je moet rapporteren? (dubbele materialiteit)
De dub_toggle binnen CSRD rapportage is dubbele materialiteit.
Dat betekent dat je per duurzaamheidsthema beoordeelt:
1. Impact-materialiteit
→ Wat is de impact van jouw organisatie op mens en milieu?
2. Financiële materialiteit
→ Welke ESG-risico’s en kansen beïnvloeden (nu of later) je financiële positie?
Alleen thema’s die op één of beide assen materieel zijn:
- moeten worden opgenomen in je CSRD rapportage,
- mét onderbouwing, keuzes en aannames.
Belangrijk voor audit:
Niet alleen de uitkomst telt, maar het proces en de documentatie.
CSRD rapportage en data: van beleid naar cijfers
Een veelgemaakte misvatting is dat CSRD vooral “tekst” is. In werkelijkheid is het een data-gedreven rapportage.
Je moet kunnen aantonen:
- waar data vandaan komt,
- hoe deze is berekend,
- wie verantwoordelijk is,
- en welke controles zijn uitgevoerd.
Voorbeelden van data:
- CO₂-emissies (scope 1, 2, 3),
- verzuim en ongevallen,
- leveranciersrisico’s,
- diversiteit,
- klachten en incidenten.
> Excel alleen is vaak onvoldoende; structuur en consistentie zijn essentieel.
Assurance: controle op CSRD rapportage
CSRD verplicht tot externe assurance op duurzaamheidsinformatie.
In de praktijk betekent dit:
- een externe accountant of assuranceverlener beoordeelt de rapportage,
- eerst met beperkte zekerheid, later mogelijk zwaarder,
- focus op datakwaliteit, processen en onderbouwing.
Gevolg voor organisaties:
- “audit-ready” werken is noodzakelijk,
- losse aannames of ongedocumenteerde keuzes zijn risicovol,
- CSRD rapportage lijkt steeds meer op financiële verslaggeving.
Veelgemaakte fouten bij CSRD rapportage
1. Te laat starten
CSRD rapportage vereist procesinrichting, geen last-minute schrijven.
2. Materialiteit onderschatten
Onvoldoende onderbouwd = risico bij assurance.
3. Keten vergeten
Juist daar zitten de grootste datagaten.
4. Geen ownership
Zonder duidelijke verantwoordelijkheden wordt het oncontroleerbaar.
5. Alleen compliance-denken
CSRD rapportage biedt ook strategische inzichten.
CSRD rapportage in stappen (praktisch overzicht)
Stap 1 — Scope bepalen
- Ben je direct CSRD-plichtig?
- Of indirect via klanten/financiers?
Stap 2 — ESRS gap-analyse
- Wat rapporteer je al?
- Wat ontbreekt?
- Waar ontbreken definities of data?
Stap 3 — Dubbele materialiteitsanalyse
- Stakeholders betrekken
- Impact en financiële risico’s beoordelen
- Resultaten documenteren
Stap 4 — Datamodel & controls
- KPI’s vastleggen
- Data owners aanwijzen
- Interne controles inrichten
Stap 5 — Waardeketenproces
- Leveranciersdata uitvragen
- Risico-gebaseerde aanpak
- Contractuele afspraken
Stap 6 — Rapportage & assurance
- Structuur volgens ESRS
- Bewijs verzamelen
- Voorbereiden op controle
Mini-FAQ CSRD Rapportage
Wat is CSRD rapportage?
CSRD rapportage is verplichte duurzaamheidsverslaggeving volgens ESRS, opgenomen in het bestuursverslag en gecontroleerd via assurance.
Moet elke organisatie alles rapporteren?
Nee, alleen thema’s die via dubbele materialiteit als materieel zijn aangemerkt.
Geldt CSRD rapportage ook voor mkb?
Meestal indirect: mkb’ers leveren data aan CSRD-plichtige klanten.