Wanneer je als ondernemer naar de financiële prestaties van je bedrijf kijkt, kom je al snel verschillende kengetallen tegen. Omzet en nettowinst zijn bekende voorbeelden, maar financiers, investeerders en bedrijfsovernameadviseurs kijken vaak ook naar EBITDA. Dit financiële kengetal kan helpen om inzicht te krijgen in de operationele prestaties van een onderneming, zonder dat financieringskeuzes, belastingen en bepaalde boekhoudkundige kosten het beeld direct beïnvloeden.
EBITDA wordt onder meer gebruikt bij bedrijfsfinancieringen, waarderingen en bedrijfsovernames. Toch is het belangrijk om het getal niet geïsoleerd te bekijken. Een onderneming kan bijvoorbeeld een uitstekende EBITDA hebben en tegelijkertijd een zwakke kasstroom of hoge schuldenlast.
Maar wat is EBITDA precies? Hoe kun je de EBITDA berekenen, wat is een gezonde EBITDA en waarom hechten banken en investeerders zoveel waarde aan dit kengetal?
Wat is EBITDA?
EBITDA is een afkorting van:
Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization.
In het Nederlands kun je dit vrij vertalen als:
winst vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie.
De EBITDA betekenis wordt duidelijker wanneer je kijkt naar de posten die buiten beschouwing worden gelaten:
- Interest: rente en andere financieringslasten;
- Taxes: belastingen;
- Depreciation: afschrijvingen op materiële vaste activa;
- Amortization: afschrijvingen op immateriële activa.
EBITDA probeert daarmee een beeld te geven van de operationele verdiencapaciteit van een bedrijf voordat bepaalde financierings-, fiscale en boekhoudkundige posten worden meegenomen.
Wat betekent EBITDA in de praktijk?
Wie zoekt op wat betekent EBITDA, wil meestal vooral weten wat je als ondernemer daadwerkelijk aan het getal hebt.
EBITDA laat zien hoe de onderneming operationeel presteert vóór rente, belastingen en afschrijvingen. Daardoor kun je bedrijven met verschillende financieringsstructuren en investeringshistorieën gemakkelijker met elkaar vergelijken.
Stel bijvoorbeeld dat twee ondernemingen operationeel vrijwel identiek zijn. Bedrijf A heeft zijn bedrijfspand volledig met eigen vermogen betaald, terwijl bedrijf B hiervoor een grote lening heeft afgesloten.
Bedrijf B heeft daardoor aanzienlijk hogere rentelasten. De nettowinst kan hierdoor lager uitvallen, terwijl beide ondernemingen operationeel ongeveer even goed presteren.
Door naar EBITDA te kijken, wordt het effect van die financieringskeuze grotendeels buiten beschouwing gelaten.
Waarom wordt EBITDA zoveel gebruikt?
Het grote voordeel van EBITDA is dat bepaalde verschillen tussen ondernemingen uit de vergelijking worden gehaald.
Denk aan verschillen in:
- financieringsstructuur;
- rentelasten;
- belastingpositie;
- afschrijvingsbeleid;
- omvang en ouderdom van investeringen.
Daardoor kan EBITDA nuttig zijn wanneer je de onderliggende operationele prestaties van bedrijven wilt vergelijken.
Dat verklaart waarom het kengetal veel wordt gebruikt door:
- banken;
- zakelijke financiers;
- investeerders;
- private-equitypartijen;
- accountants;
- analisten;
- ondernemers;
- adviseurs bij bedrijfsovernames.
EBITDA berekenen: hoe doe je dat?
Je kunt de EBITDA berekenen op verschillende manieren, afhankelijk van de financiële gegevens die beschikbaar zijn.
Een veelgebruikte benadering vanuit het bedrijfsresultaat is:
EBITDA = EBIT + afschrijvingen + amortisatie
EBIT staat voor Earnings Before Interest and Taxes, oftewel het bedrijfsresultaat vóór rente en belastingen.
Wanneer je vanuit het nettoresultaat rekent, kan een vereenvoudigde formule er als volgt uitzien:
EBITDA = nettowinst + rente + belastingen + afschrijvingen + amortisatie
Let hierbij goed op de gebruikte definities en jaarrekeningposten. In de praktijk kunnen berekeningen en correcties verschillen.
Voorbeeld: EBITDA berekenen
Stel dat een onderneming de volgende resultaten heeft:
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Omzet | €1.500.000 |
| Operationele kosten exclusief afschrijvingen | €1.050.000 |
| Afschrijvingen | €100.000 |
| Rentelasten | €40.000 |
| Belastingen | €60.000 |
Wanneer we voor dit eenvoudige voorbeeld alleen naar omzet minus operationele kosten vóór afschrijvingen kijken, bedraagt de EBITDA:
€1.500.000 – €1.050.000 = €450.000
De EBITDA bedraagt dus €450.000.
Na afschrijvingen blijft een EBIT van €350.000 over. Vervolgens worden onder andere rente en belastingen verwerkt om uiteindelijk tot de nettowinst te komen.
EBITDA geeft hier dus een ander beeld dan het uiteindelijke nettoresultaat.
Wat is het verschil tussen EBITDA en nettowinst?
EBITDA en nettowinst zijn absoluut niet hetzelfde.
Bij nettowinst worden uiteindelijk vrijwel alle relevante kosten verwerkt, waaronder:
- operationele kosten;
- afschrijvingen;
- rentelasten;
- belastingen.
Bij EBITDA worden rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie juist buiten beschouwing gelaten.
Daardoor ligt EBITDA doorgaans hoger dan de nettowinst.
Een hoge EBITDA betekent dan ook niet automatisch dat een onderneming onderaan de streep veel winst maakt.
EBITDA versus EBIT
Een andere veelgebruikte financiële afkorting is EBIT.
EBIT staat voor:
Earnings Before Interest and Taxes
Het belangrijkste verschil zit in de afschrijvingen.
Bij EBIT worden afschrijvingen en amortisatie wél meegenomen als kosten. Bij EBITDA worden deze posten teruggeteld.
Vereenvoudigd:
EBITDA – afschrijvingen en amortisatie = EBIT
EBIT kan daardoor nuttiger zijn wanneer afschrijvingen economisch een belangrijke kostenpost vormen.
Waarom worden afschrijvingen bij EBITDA buiten beschouwing gelaten?
Afschrijvingen zijn boekhoudkundige kosten waarmee de aanschafwaarde van activa over meerdere jaren wordt verdeeld.
Stel dat je bedrijf een machine van €500.000 koopt die tien jaar wordt gebruikt. Boekhoudkundig kan deze investering over meerdere jaren worden afgeschreven.
De daadwerkelijke betaling voor de machine vindt echter op een ander moment plaats dan de jaarlijkse afschrijvingskosten.
Door afschrijvingen bij EBITDA buiten beschouwing te laten, probeert het kengetal meer nadruk te leggen op de operationele prestaties.
Dat betekent echter niet dat investeringen onbelangrijk zijn. Machines, voertuigen, gebouwen en IT-systemen moeten uiteindelijk worden vervangen. Dat is één van de belangrijkste beperkingen van EBITDA.
Wat is EBITDA-marge?
Een absoluut EBITDA-bedrag zegt weinig wanneer je ondernemingen van verschillende omvang vergelijkt.
Daarom wordt vaak gekeken naar de EBITDA-marge.
De formule is:
EBITDA-marge = EBITDA / omzet × 100%
Stel dat een onderneming €2 miljoen omzet genereert en een EBITDA van €300.000 behaalt.
Dan bedraagt de EBITDA-marge:
€300.000 / €2.000.000 × 100% = 15%
Van iedere euro omzet blijft in dit voorbeeld dus €0,15 aan EBITDA over.
Wat is een gezonde EBITDA?
De vraag wat is een gezonde EBITDA heeft geen universeel antwoord.
Een EBITDA van €500.000 kan voor een klein bedrijf uitstekend zijn en voor een grote onderneming juist zeer laag. Daarom moet je EBITDA altijd beoordelen in verhouding tot onder meer:
- omzet;
- sector;
- bedrijfsmodel;
- historische resultaten;
- concurrenten;
- investeringsbehoefte;
- schuldenlast.
Vooral de EBITDA-marge kan handig zijn om bedrijven binnen dezelfde sector met elkaar te vergelijken.
Een marge van 10% kan in de ene branche uitstekend zijn en in een andere branche teleurstellend.
Er bestaat dus geen algemeen percentage waarbij je kunt zeggen: vanaf deze EBITDA-marge is een onderneming financieel gezond.
Wanneer heb je een goede EBITDA-marge?
Een goede EBITDA-marge is vooral een marge die past bij de sector én voldoende ruimte biedt om de overige financiële verplichtingen van de onderneming te dragen.
Na EBITDA moeten namelijk mogelijk nog aanzienlijke bedragen worden betaald voor:
- rente;
- belastingen;
- investeringen;
- aflossingen;
- werkkapitaal.
Daarom is het verstandig om niet alleen naar de hoogte van de marge te kijken, maar ook naar wat er uiteindelijk met het geld moet gebeuren.
EBITDA bij zakelijke financiering
Voor zakelijke financiers is EBITDA een belangrijk kengetal omdat het inzicht geeft in de operationele verdiencapaciteit van een onderneming.
Een bank die €1 miljoen aan een onderneming wil lenen, wil weten of het bedrijf voldoende resultaat genereert om rente en aflossingen te kunnen betalen.
Daarbij wordt EBITDA regelmatig gecombineerd met andere ratio’s.
Een belangrijk voorbeeld is de DSCR (Debt Service Coverage Ratio). Waar EBITDA inzicht geeft in operationele prestaties, wordt bij de DSCR betekenis gekeken naar de mate waarin de beschikbare kasstroom de rente- en aflossingsverplichtingen kan dragen.
Een onderneming kan dus een aantrekkelijke EBITDA hebben, terwijl de financieringslasten tegelijkertijd te hoog zijn.
EBITDA en de verhouding tussen schuld en verdiencapaciteit
Financiers kijken regelmatig naar de verhouding tussen de schuldpositie en EBITDA.
Een bekende ratio is bijvoorbeeld:
Net Debt / EBITDA
Hierbij wordt de netto financiële schuld afgezet tegen EBITDA.
Stel:
Netto schuld: €1.200.000
EBITDA: €400.000
Dan bedraagt Net Debt/EBITDA:
€1.200.000 / €400.000 = 3,0
De netto schuld is daarmee driemaal de jaarlijkse EBITDA.
Deze ratio wordt regelmatig gebruikt om een eerste indruk te krijgen van de leverage, oftewel de mate waarin een onderneming met vreemd vermogen is gefinancierd ten opzichte van haar operationele verdiencapaciteit.
Ook hier geldt dat een acceptabele verhouding sterk afhankelijk is van sector, stabiliteit van inkomsten en het type financiering.
EBITDA bij bedrijfsovernames
Bij fusies en overnames speelt EBITDA een bijzonder belangrijke rol.
Bedrijven worden namelijk regelmatig gewaardeerd aan de hand van een zogenaamde EBITDA-multiple.
Stel dat vergelijkbare ondernemingen worden verkocht tegen vijfmaal EBITDA en een bedrijf een genormaliseerde EBITDA van €500.000 heeft.
Een zeer eenvoudige indicatieve ondernemingswaarde zou dan zijn:
€500.000 × 5 = €2.500.000
In werkelijkheid is een bedrijfswaardering veel complexer. Zaken zoals groei, risico, schulden, kaspositie, klantconcentratie en toekomstige investeringen spelen eveneens een belangrijke rol.
Een EBITDA-multiple is daarom geen automatische waarderingsformule.
Wat is genormaliseerde EBITDA?
Bij een bedrijfsovername wordt vaak niet rechtstreeks de EBITDA uit één jaarrekening gebruikt. Er wordt regelmatig gekeken naar genormaliseerde EBITDA.
Daarbij probeert men incidentele of niet-representatieve posten te corrigeren.
Denk bijvoorbeeld aan:
- eenmalige advieskosten;
- incidentele reorganisatiekosten;
- uitzonderlijke juridische kosten;
- een niet-marktconforme directievergoeding;
- eenmalige baten of lasten.
Het doel is een beter beeld te krijgen van het structurele operationele resultaat dat een nieuwe eigenaar redelijkerwijs zou kunnen verwachten.
Wat is adjusted EBITDA?
Je kunt daarnaast de term Adjusted EBITDA tegenkomen.
Dit betekent letterlijk aangepaste EBITDA.
Hierbij worden bepaalde posten uit de normale EBITDA-berekening gecorrigeerd omdat ze volgens de opsteller geen representatief beeld geven van de structurele bedrijfsvoering.
Dat kan nuttig zijn, maar vraagt ook om voorzichtigheid.
Wanneer zeer veel kosten als “eenmalig” worden bestempeld, kan Adjusted EBITDA een veel gunstiger beeld geven dan de werkelijke financiële prestaties.
Kijk daarom altijd welke correcties zijn toegepast.
EBITDA bij vastgoed
Ook bij ondernemingen die investeren in vastgoed kan EBITDA relevant zijn, maar bij de beoordeling van een specifiek vastgoedobject worden daarnaast andere kengetallen gebruikt.
Een voorbeeld is het BAR (Bruto Aanvangsrendement). Hierbij wordt gekeken naar de verhouding tussen de bruto huurinkomsten en de investering in het vastgoedobject.
BAR vertelt daarmee iets anders dan EBITDA. Het ene kengetal beoordeelt een bepaald rendement op vastgoed, terwijl EBITDA primair inzicht geeft in de operationele prestaties van een onderneming.
EBITDA versus IRR
Ook IRR (Internal Rate of Return) heeft een heel andere functie.
IRR wordt gebruikt om het verwachte rendement van een investering te beoordelen op basis van kasstromen die op verschillende momenten plaatsvinden.
Je kunt het onderscheid vereenvoudigd als volgt onthouden:
EBITDA → hoe presteert de onderneming operationeel?
IRR → welk rendement levert een investering over de looptijd op?
Voor investeerders kunnen beide cijfers belangrijk zijn, maar ze beantwoorden verschillende financiële vragen.
Is EBITDA hetzelfde als cashflow?
Nee. Dit is misschien wel het belangrijkste misverstand rond EBITDA.
EBITDA wordt soms informeel als een soort benadering van operationele cashflow gebruikt, maar EBITDA is geen daadwerkelijke vrije kasstroom.
Er zijn verschillende geldstromen die niet volledig uit EBITDA blijken.
Denk aan:
- investeringen;
- veranderingen in werkkapitaal;
- rente;
- belastingen;
- aflossingen.
Een onderneming kan daardoor een hoge EBITDA hebben en tegelijkertijd weinig geld op de bankrekening overhouden.
Voorbeeld: hoge EBITDA, weinig kasstroom
Stel dat een snelgroeiende groothandel een EBITDA van €600.000 realiseert.
Dat klinkt aantrekkelijk.
Maar tegelijkertijd moet de onderneming:
- €200.000 investeren in nieuwe apparatuur;
- €150.000 extra voorraad financieren;
- €100.000 rente betalen;
- €120.000 belasting betalen.
Hoewel de EBITDA €600.000 bedraagt, ziet de daadwerkelijke geldstroom er ineens heel anders uit.
Daarom moet EBITDA altijd samen met het kasstroomoverzicht en de balans worden bekeken.
Waarom is werkkapitaal zo belangrijk?
Vooral bij snelgroeiende ondernemingen kan er een groot verschil ontstaan tussen EBITDA en kasstroom.
Stel dat je omzet sterk groeit, maar klanten gemiddeld pas na 60 dagen betalen.
Je hebt dan misschien al:
- personeel betaald;
- leveranciers betaald;
- voorraad ingekocht;
terwijl het geld van klanten nog niet binnen is.
Op papier kan de onderneming een uitstekende EBITDA realiseren, terwijl er tegelijkertijd een financieringsbehoefte ontstaat.
Dat is precies waarom financiers nooit uitsluitend naar EBITDA kijken.
Kan EBITDA negatief zijn?
Ja.
Wanneer de relevante operationele kosten hoger zijn dan de opbrengsten, kan een negatieve EBITDA ontstaan.
Bijvoorbeeld:
Omzet: €700.000
Operationele kosten vóór afschrijvingen: €800.000
Dan bedraagt EBITDA:
€700.000 – €800.000 = -€100.000
Een negatieve EBITDA betekent in dit eenvoudige voorbeeld dat de kernactiviteiten vóór rente, belastingen en afschrijvingen verliesgevend zijn.
Bij start-ups en snelgroeiende bedrijven hoeft een negatieve EBITDA niet automatisch te betekenen dat een onderneming geen toekomst heeft. Het kan bijvoorbeeld een bewuste groeifase zijn waarin veel wordt geïnvesteerd in personeel, marketing en marktontwikkeling.
Voor een financier betekent een negatieve EBITDA doorgaans wel een hoger risico.
Wat zorgt voor een hogere EBITDA?
Omdat EBITDA sterk samenhangt met de operationele prestaties, kan een onderneming de EBITDA verbeteren door bijvoorbeeld:
- omzet te verhogen;
- verkoopprijzen te optimaliseren;
- brutomarges te verbeteren;
- inkoopkosten te verlagen;
- processen efficiënter te maken;
- personeelsproductiviteit te verhogen;
- structurele operationele kosten te verminderen.
Het simpelweg verhogen van EBITDA moet echter nooit het enige bedrijfsdoel zijn. Groei die veel extra werkkapitaal of investeringen vereist, kan bijvoorbeeld minder aantrekkelijk zijn dan het EBITDA-cijfer suggereert.
Waarom EBITDA vergelijken over meerdere jaren?
Een afzonderlijk jaar kan een vertekend beeld geven.
Daarom is het verstandig om de ontwikkeling van EBITDA over meerdere boekjaren te bekijken.
Stel:
| Jaar | EBITDA |
| 2023 | €250.000 |
| 2024 | €290.000 |
| 2025 | €340.000 |
| 2026 | €410.000 |
Dan is duidelijk sprake van een stijgende trend.
Een financier of investeerder zal vervolgens willen weten waardoor die groei wordt veroorzaakt. Komt deze voort uit structurele omzetgroei, betere marges en efficiëntere bedrijfsvoering? Of was sprake van incidentele omstandigheden?
De kwaliteit van de EBITDA is minstens zo belangrijk als de hoogte ervan.
Welke factoren bepalen de kwaliteit van EBITDA?
Een financier kijkt bijvoorbeeld naar:
Stabiliteit: wordt de EBITDA ieder jaar opnieuw gerealiseerd?
Voorspelbaarheid: zijn toekomstige inkomsten redelijk goed in te schatten?
Klantspreiding: is de onderneming niet te afhankelijk van enkele grote klanten?
Margeontwikkeling: blijven de marges stabiel?
Eenmalige posten: is het resultaat structureel of incidenteel?
Investeringsbehoefte: hoeveel geld moet worden geïnvesteerd om de EBITDA in stand te houden?
Een onderneming met een stabiele EBITDA van €500.000 kan daardoor financieel aantrekkelijker zijn dan een onderneming waarvan EBITDA sterk schommelt tussen €200.000 en €800.000.
Veelgemaakte fouten bij het interpreteren van EBITDA
EBITDA is nuttig, maar kan gemakkelijk verkeerd worden geïnterpreteerd.
Veelgemaakte fouten zijn:
- EBITDA gelijkstellen aan nettowinst;
- EBITDA gelijkstellen aan vrije kasstroom;
- geen rekening houden met noodzakelijke investeringen;
- alleen naar één boekjaar kijken;
- bedrijven uit totaal verschillende sectoren vergelijken;
- blind vertrouwen op Adjusted EBITDA;
- schulden en aflossingen negeren;
- alleen naar absolute EBITDA kijken en niet naar de EBITDA-marge.
Een goede financiële analyse gebruikt EBITDA daarom altijd in combinatie met andere financiële gegevens.
Veelgestelde vragen over EBITDA
Wat is EBITDA?
EBITDA staat voor Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization. Het geeft inzicht in de operationele prestaties vóór rente, belastingen en afschrijvingen.
Wat betekent EBITDA?
Wie zoekt naar wat betekent EBITDA, kan het begrip het eenvoudigst zien als een maatstaf voor de operationele verdiencapaciteit van een onderneming waarbij bepaalde financierings-, fiscale en boekhoudkundige posten buiten beschouwing blijven.
Hoe kun je EBITDA berekenen?
Een veelgebruikte formule voor EBITDA berekenen is:
EBITDA = EBIT + afschrijvingen + amortisatie
Je kunt onder bepaalde omstandigheden ook vanuit het nettoresultaat terugrekenen door onder meer rente, belasting en afschrijvingen weer toe te voegen.
Wat is een gezonde EBITDA?
Er bestaat geen universeel bedrag voor wat een gezonde EBITDA is. Een goede EBITDA hangt af van de omvang van de onderneming, sector, marges, schuldenlast, investeringsbehoefte en historische prestaties.
Wat is een goede EBITDA-marge?
Ook hiervoor bestaat geen percentage dat voor iedere onderneming geldt. Vergelijk de EBITDA-marge bij voorkeur met soortgelijke bedrijven binnen dezelfde sector en met de historische resultaten van de onderneming zelf.
Is EBITDA hetzelfde als winst?
Nee. EBITDA is niet hetzelfde als nettowinst. Rente, belastingen en afschrijvingen zijn bij EBITDA nog niet verwerkt.
Is EBITDA hetzelfde als cashflow?
Nee. EBITDA kan een indicatie geven van operationele verdiencapaciteit, maar is geen vrije kasstroom. Onder meer investeringen, werkkapitaal, rente, belastingen en aflossingen kunnen een groot verschil veroorzaken.
Waarom gebruiken banken EBITDA?
Financiers gebruiken EBITDA onder meer om de operationele verdiencapaciteit van ondernemingen te beoordelen en om verschillende schuld- en dekkingsratio’s te berekenen. Daarbij wordt EBITDA vrijwel altijd gecombineerd met andere financiële gegevens.
EBITDA geeft waardevol inzicht, maar vertelt nooit het hele verhaal
De EBITDA betekenis is vooral relevant wanneer je wilt weten hoe een onderneming operationeel presteert voordat rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie worden meegenomen. Daardoor is het een populair kengetal bij bedrijfsfinancieringen, bedrijfsovernames, waarderingen en investeringsanalyses.
Voor ondernemers is EBITDA vooral waardevol wanneer het cijfer in context wordt geplaatst. Kijk niet alleen naar het absolute bedrag, maar ook naar de EBITDA-marge, ontwikkeling over meerdere jaren, schuldenlast, investeringsbehoefte en daadwerkelijke kasstromen.
Een hoge EBITDA kan een teken zijn van een sterke onderneming, maar vormt op zichzelf geen bewijs van financiële gezondheid. Uiteindelijk draait een gezonde onderneming niet alleen om boekhoudkundige resultaten, maar ook om voldoende kasstroom, beheersbare schulden en het vermogen om op lange termijn waarde te blijven creëren.