De ESRS standaarden vormen de inhoudelijke basis van de duurzaamheidsrapportage onder de Corporate Sustainability Reporting Directive. Waar veel ondernemers zich eerst verdiepen in wat de CSRD betekenis precies is, komt daarna vaak de praktische vraag: wat moet je concreet rapporteren?
Daar komen de ESRS-standaarden in beeld. Deze standaarden bepalen namelijk welke duurzaamheidsinformatie bedrijven moeten publiceren, hoe deze informatie moet worden gestructureerd en welke data moet worden opgenomen in de CSRD rapportage.
In dit artikel leggen we uitgebreid uit wat de ESRS-standaarden zijn, hoe ze zijn opgebouwd en wat organisaties daadwerkelijk moeten rapporteren.
Wat zijn ESRS standaarden?
ESRS staat voor European Sustainability Reporting Standards. Het zijn Europese rapportagestandaarden die bepalen welke duurzaamheidsinformatie bedrijven moeten publiceren onder de CSRD.
De standaarden zijn ontwikkeld door EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group) in opdracht van de Europese Commissie.
Het doel van ESRS is om:
- duurzaamheidsrapportages vergelijkbaar te maken
- bedrijven te laten rapporteren over relevante ESG-risico’s en impact
- investeerders betere informatie te geven
- greenwashing te verminderen
De ESRS vormen daarmee de inhoudelijke vertaling van de CSRD wetgeving.
Waarom zijn ESRS standaarden nodig?
Voor de CSRD gebruikten veel bedrijven verschillende frameworks voor duurzaamheidsrapportage, zoals:
- GRI
- SASB
- TCFD
- CDP
Dit maakte rapportages moeilijk vergelijkbaar.
Met ESRS heeft de Europese Unie één uniform systeem ingevoerd.
Dat betekent dat bedrijven binnen Europa:
- volgens dezelfde structuur rapporteren
- vergelijkbare indicatoren gebruiken
- en dezelfde definities hanteren
Dit verhoogt de transparantie van duurzaamheidsinformatie.
Hoe zijn ESRS standaarden opgebouwd?
De ESRS-standaarden bestaan uit verschillende categorieën.
Deze categorieën volgen de bekende ESG-structuur:
- Environment
- Social
- Governance
Daarnaast zijn er algemene standaarden die voor alle organisaties gelden.
De structuur ziet er als volgt uit:
Algemene standaarden
- ESRS 1 – algemene principes
- ESRS 2 – algemene disclosures
Milieu (Environment)
- ESRS E1 – klimaatverandering
- ESRS E2 – vervuiling
- ESRS E3 – water en mariene hulpbronnen
- ESRS E4 – biodiversiteit
- ESRS E5 – circulaire economie
Sociaal (Social)
- ESRS S1 – eigen werknemers
- ESRS S2 – werknemers in de waardeketen
- ESRS S3 – getroffen gemeenschappen
- ESRS S4 – consumenten en eindgebruikers
Governance
- ESRS G1 – zakelijk gedrag
Niet elk bedrijf hoeft over alle onderwerpen te rapporteren. Welke thema’s relevant zijn wordt bepaald via dubbele materialiteit.
ESRS 1 en ESRS 2: de basis van elke CSRD rapportage
Voordat bedrijven rapporteren over specifieke duurzaamheidsthema’s, moeten zij eerst algemene informatie publiceren.
Deze informatie staat in ESRS 1 en ESRS 2.
Deze standaarden beschrijven onder andere:
- governance rond duurzaamheid
- strategie en businessmodel
- risico’s en kansen
- beleid en doelstellingen
- KPI’s en meetmethodes
Deze informatie vormt de basis van de CSRD rapportage.
ESRS E-standaarden (milieu)
De milieustandaarden richten zich op de impact van bedrijven op het milieu.
ESRS E1 – klimaatverandering
Dit is de meest uitgebreide standaard.
Bedrijven moeten onder andere rapporteren over:
- CO₂-emissies (scope 1, 2 en 3)
- klimaatrisico’s
- klimaatstrategie
- reductiedoelstellingen
- transitieplannen
ESRS E2 – vervuiling
Rapportage over:
- uitstoot van schadelijke stoffen
- lucht-, water- en bodemvervuiling
- maatregelen om vervuiling te verminderen
ESRS E3 – water en mariene hulpbronnen
Bedrijven rapporteren over:
- waterverbruik
- waterstress
- waterbeheer
ESRS E4 – biodiversiteit
Hierbij gaat het om:
- impact op ecosystemen
- landgebruik
- natuurherstel
ESRS E5 – circulaire economie
Onderwerpen zoals:
- materiaalgebruik
- afvalbeheer
- recycling
- productlevenscyclus
ESRS S-standaarden (sociale impact)
De sociale standaarden richten zich op de impact van bedrijven op mensen.
ESRS S1 – eigen werknemers
Bedrijven rapporteren over:
- arbeidsomstandigheden
- veiligheid
- diversiteit
- training en ontwikkeling
ESRS S2 – werknemers in de waardeketen
Hier gaat het om arbeidsomstandigheden bij leveranciers.
Voorbeelden:
- kinderarbeid
- dwangarbeid
- eerlijke lonen
ESRS S3 – getroffen gemeenschappen
Dit kan betrekking hebben op:
- lokale gemeenschappen
- mensenrechten
- maatschappelijke impact
ESRS S4 – consumenten en eindgebruikers
Onderwerpen zoals:
- productveiligheid
- privacy
- databeveiliging
ESRS G1 – governance
De governance-standaard richt zich op ethisch ondernemerschap.
Bedrijven rapporteren onder andere over:
- corruptie en omkoping
- klachtenmechanismen
- compliance
- transparantie
Governance is een belangrijk onderdeel van duurzame bedrijfsvoering.
Hoe bepaal je welke ESRS onderwerpen relevant zijn?
Niet alle ESRS-onderwerpen zijn verplicht voor elke organisatie.
Bedrijven bepalen eerst via een materialiteitsanalyse welke thema’s relevant zijn.
Hierbij wordt gekeken naar:
- impact op mens en milieu
- financiële risico’s en kansen
Dit proces heet dubbele materialiteit.
Alle onderwerpen die als materieel worden aangemerkt moeten vervolgens volledig worden opgenomen in de CSRD rapportage.
Wat moet je concreet rapporteren volgens ESRS?
Voor elk materieel onderwerp moeten organisaties rapporteren over verschillende elementen.
- Beleid
Welke beleidsmaatregelen heeft de organisatie?
- Doelstellingen
Welke doelen zijn vastgesteld?
- Acties
Welke maatregelen worden genomen?
- KPI’s
Welke indicatoren worden gebruikt om prestaties te meten?
- Resultaten
Wat zijn de prestaties tot nu toe?
Dit zorgt ervoor dat duurzaamheidsrapportage data-gedreven en controleerbaar wordt.
ESRS en de waardeketen
Een belangrijk aspect van de ESRS-standaarden is dat rapportage niet alleen betrekking heeft op de eigen organisatie.
Bedrijven moeten ook kijken naar hun waardeketen.
Dat betekent dat rapportage kan gaan over:
- leveranciers
- transportpartners
- productgebruik
- afvalfase
Hierdoor krijgen veel mkb-bedrijven te maken met vragen van klanten die onder CSRD vallen.
De rol van ESRS binnen de CSRD rapportage
De relatie tussen CSRD en ESRS kan als volgt worden samengevat:
CSRD wetgeving
→ bepaalt dat bedrijven moeten rapporteren
ESRS standaarden
→ bepalen wat er precies gerapporteerd moet worden
De ESRS zijn dus de praktische handleiding voor de CSRD rapportage.
Waarom ESRS ook strategisch belangrijk is
Hoewel ESRS vaak wordt gezien als een compliance-vereiste, kan het organisaties ook strategische voordelen bieden.
Door de analyse van duurzaamheidsthema’s krijgen bedrijven beter inzicht in:
- risico’s voor hun bedrijfsmodel
- kansen voor innovatie
- verwachtingen van stakeholders
- toekomstige regelgeving
Daarom gebruiken veel organisaties de ESRS-analyse als basis voor hun duurzaamheidsstrategie.
Samenvatting
De ESRS standaarden vormen de inhoudelijke basis van duurzaamheidsrapportage onder CSRD.
Ze bepalen welke ESG-informatie bedrijven moeten publiceren en hoe deze informatie wordt gestructureerd.
De standaarden bestaan uit:
- algemene standaarden (ESRS 1 en 2)
- milieustandaarden (E1-E5)
- sociale standaarden (S1-S4)
- governance-standaard (G1)
Welke onderwerpen een organisatie moet rapporteren wordt bepaald via dubbele materialiteit.
Samen zorgen ESRS en CSRD ervoor dat duurzaamheidsinformatie transparanter, betrouwbaarder en beter vergelijkbaar wordt.
FAQ – ESRS standaarden
Wat zijn ESRS standaarden?
ESRS zijn Europese rapportagestandaarden die bepalen welke duurzaamheidsinformatie bedrijven moeten publiceren onder CSRD.
Moeten bedrijven alle ESRS standaarden rapporteren?
Nee. Alleen onderwerpen die via een materialiteitsanalyse als materieel worden aangemerkt moeten volledig worden gerapporteerd.
Wat is het verschil tussen CSRD en ESRS?
CSRD is de wetgeving die duurzaamheidsrapportage verplicht stelt, terwijl ESRS de standaarden zijn die bepalen wat bedrijven moeten rapporteren.
Wat is de relatie tussen ESRS en dubbele materialiteit?
Via dubbele materialiteit bepalen bedrijven welke ESRS-onderwerpen relevant zijn voor hun rapportage.